Համայնքային իշխանութիւն

Այս խորագիրը կը վերաբերի հայերու համայնքային իշխանութեան։ Որոնցմէ՞ կազմուած է տուեալ տեղավայրին մէջ «հայկական իշխանութիւն»ը։ Այս գլուխը միայն չի վերաբերիր հայկական եկեղեցիին, յարանուանութիւններուն եւ անոնց շուրջ գործող համայնքային պաշտօնական մարմիններուն։ Գետնի վրայ կան նաեւ այլ ուժեր. ասոնք կարգ մը պարագաներու ազդեցիկ հայեր են, որոնք տեղական իշխանութիւններուն հետ սերտ կապեր ունին եւ ձեւով մը միջնորդի դեր կը կատարեն տեղի հայերուն ու տեղական իշխանաւորներուն միջեւ։ Աւելի ուշ կը յայտնուին նաեւ հայկական կուսակցութիւնները (Օսմանեան Սահմանադրութենէն առաջ եւ ետք), որոնք նոյնպէս կը փորձեն իրենց տեղը ունենալ համայնքային այս իշխանութենէն ներս։